Alliteratie
Van alliteratie, ook stafrijm of letterrijm genoemd, spreekt men bij gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of woorden binnen een uitdrukking, prozazin of vers. Soms spreekt men van alliteratie in geval van gelijkheid van beklemtoonde beginklinkers. Alliteratie is een vorm van rijm.
Alliteratie wordt soms verkeerdelijk beginrijm genoemd, een term die geen vastomschreven betekenis heeft in de literatuurwetenschap, maar naar het voorrijm of naar de stijlfiguur anafoor verwijst. Voorbeelden:
- droomdorp
- achter alles
- heerlijk, helder Heineken
- vriendelijke vriend
- Had Hitler humor?
- Presidentje pesten (De Groene Amsterdammer, 10-09-2004)
- Bush blundert, Bang in Bagdad
Stafrijm wordt ook wel Germaans rijm genoemd, vanwege het vele gebruik in de Germaanse en Noordse mythologie en literatuur, zoals Skaldenpoëzie.
Guido Gezelle schreef de allitererende zin: Stafrijmen zijn stapstenen waarop men steunt met de stemme.
Een tweetal bekende voorbeelden van stafrijm zijn de rijmpjes Wie weet waar Willem Wever woont? en Liesje leerde Lotje lopen langs de lange Lindelaan, maar toen Lotje niet wilde lopen, toen liet Liesje Lotje staan (ook: Leentje leerde Lotje lopen ...). Een andere is De dunne dokter duwde de dikke dame door de draaideur. Ook de auteur G.K.van het Reve kon er wat van, zoals blijkt uit een anekdote waarin hem gevraagd wordt naar de schijnbare tegenstelling tussen de maagdelijkheid van Maria en haar moederschap: "Als Moeder van God, kan Maria -in mythische zin- niets anders zijn dan de Heilige Maagd", allitereert de schrijver, "Maar natuurlijk heeft Zij zich als mens, misdragen met de melkboer. Daar heb ik helemaal geen moeite mee"
Stafrijm komt vaak voor in zegswijzen: paal en perk, lief en leed, schots en scheef, met man en muis, huis en haard.
In de politiek wordt stafrijm gebruikt om duidelijk een boodschap over te kunnen brengen, die bovendien makkelijk te onthouden is. Tijdens de Belgische Opstand verscheen er in Brussel in de zomer van 1830 een geschrift, bekend als de 'twaalf w's': Wij Willen Willem Weg, Wilde Willem Wijzer Worden, Wij Willen Willem Weer. Ferdinand Domela Nieuwenhuis vatte de vijanden van het socialisme samen met de 'vijf k's': Koning, Kerk, Kapitaal, Kazerne en Kroeg.
Veel albums van Suske en Wiske hebben een titel met stafrijm, net als de boekenserie van Bob Evers. Een hoogtepunt hierin is het Suske en Wiske-avontuur De geverniste zeerovers (dat oorspronkelijk overigens De zonnige zageman heette), waarin op één halve pagina alleen maar woorden staan die met een V beginnen ("Verbrijzelen van verre vraagt van volwassen verschutters veel vakmanschap"). Een soortgelijke woordgrap is terug te vinden in het album De kale kapper, waarin Lambik eerst getuige is van de ontvoering van Delila. Voordat hij ingrijpt zegt hij: Snelle snoodaards schaken simpele sukkel!. Later in hetzelfde verhaal wil hij het haar van zijn vrienden stelen om het op zijn eigen kale hoofd te planten. Terwijl hij dreigend met een grote schaar op hen afkomt, zegt hij: Krullenbollen krijgen klapperende kiezen!.
Stafrijm is ook populair in namen van stripfiguren: Donald Duck, Guus Geluk, Willie Wortel, Mickey Mouse, Terpen Tijn, Bulle Bas, Bulletje en Bonestaak.

Dit is een fragment uit het artikel Alliteratie van de vrij toegankelijke encyclopedie Wikipedia. Op Wikipedia kunt u een auteurslijst vinden.
Op nl.wikipedia.org werd het artikel Alliteratie de afgelopen 30 dagen 1.707 keer opgevraagd. Zo komt dit artikel op de 2.442e plaats in de bezoekstatistieken van nk.wikipedia.org. (Stand: 19.08.2013)
Foto's over Alliteratie
Miniatuur:
Origineel:
Zoekresultaten bij Google en Bing
7
1
1
alliteratie Nederlands woordenboek - Woorden.org
Online woordenboek Nederlands ... 1) De stafrijm; herhaling van de beginklank van geaccentueerde lettergrepen; opeenvolgende zinnen of alinea`s met logisch o...
www.woorden.org/woord/alliteratie
1
>30
2
Alliteratie - Wikipedia
Van Alliteratie, ook stafrijm of letterrijm genoemd, spreekt men bij gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen of ...
nl.wikipedia.org/wiki/Alliteratie
2
>30
3
alliteratie (Betekenis/definitie van) - Encyclopedie
Alliteratie Resultaten uit de online Nederlandstalige encyclopedieën in één oogopslag.
www.encyclo.nl/begrip/alliteratie
3
>30
4
Alliteratie - CambiumNed
Als de beklemtoonde beginklanken van lettergrepen hetzelfde zijn spreek je van Alliteratie. Vul de uitdrukkingen met Alliteratie aan. 1. kort maar 2. paal en
www.cambiumned.nl/hpalliteratie.htm
4
>30
5
Alliteratie Zinnen (Door Dik En Dun) - InvisionFree
Title: Alliteratie Zinnen. Simone - November 5, 2007 12:06 PM (GMT). De bedoeling is per letter van het alfabet een zin van een aantal woorden te maken met ...
z3.invisionfree.com/Door_dik_en_dun/ar/t175.htm
5
>30
6
Zon, zand en zee: alliteratie : - Administratieve communicatie
Zon, zand en zee: Alliteratie. Posted on | juli 25, 2011 | No Comments. Door: Herman Hiemstra. Alliteratie is de herhaling van klanken aan het begin van ...
www.administratievecommunicatie.nl/2011/07/zon-zand-en-zee-alliteratie/
6
>30
7
Mijn afwijking met Alliteratie. Niet mijn schuld ! - Plazilla.com
Ik kan er niets aan doen, ik ben echt Alliteratie-minded! Ik heb dit opgelopen in mijn jeugd... er is mee te leven, dat wel. Voor mijn omgeving is het...
plazilla.com/mijn-afwijking-met-alliteratie-niet-mijn-schuld
8
>30
8
Definitie & Betekenis alliteratie - Betekenis-definitie
Alliteratie. Alliteratie, ook stafrijm of letterrijm genoemd, spreekt men bij gelijkheid van de beginmedeklinkers van twee of meerdere beklemtoonde lettergrepen ...
www.betekenis-definitie.nl/alliteratie
9
>30
9
Rijmwoordenboek alliteratie-zin
aanspin; aanwin; aardspin; aarsvin; aartshertogin; achterin; adoptiegezin; afgodin; afspin; afwin; aidsvaccin; all in; all-in; allin; apin; Austin; autovaccin ...
www.mijnwoordenboek.nl/rijm.php?search=alliteratie-zin
10
>30
10
Rijmwoordenboek alliteratie-meterkas
aanbras; aandrijfas; aaneenpas; aanlas; aanpas; aanvangsklas; aanwas; aardas ; aardgas; aardgewas; aardwas; acetyleengas; achteras; afbras; afkras; aflas ...
www.mijnwoordenboek.nl/rijm.php?search=alliteratie-meterkas
Zoekresultaten voor "Alliteratie"
Google: ong. 48.200
Alliteratie in de wetenschap
alliteratie (Betekenis/definitie van) - Encyclopedie
Alliteratie Resultaten uit de online Nederlandstalige encyclopedieën in één ... de Universiteit Gent en Canvas hebben een wetenschappelijk onderzoek naar ...
alliteratie of homoeoprophoron (Betekenis/definitie van)
Alliteratie of homoeoprophoron Resultaten uit de online Nederlandstalige ... de Universiteit Gent en Canvas hebben een wetenschappelijk onderzoek naar Taal ...
stafrijm (Betekenis/definitie van) - Encyclopedie
Alliteratie, Germaans rijm en beginrijm zijn synoniemen voor stafrijm. ... de VPRO , de Universiteit Gent en Canvas hebben een wetenschappelijk onderzoek ...
Naamspelletje: Je Alliteratie Naam | Nimke's
8 juli 2013 ... Naamspelletje: Je Alliteratie Naam. Er zijn van die mensen die al hun kinderen namen geven met dezelfde voorletters, en die dus bijvoorbeeld ...
P.J. Verkruijsse, H. Struik, G.J. van Bork en G.J. Vis, Letterkundig ...
... die vanaf de 12e eeuw aan de middeleeuwse universiteiten werden gedoceerd. Hoewel de abbreviatio strikt genomen deel uitmaakt van de (Middel) latijnse ...
1 - Universiteit | risus
Afgestudeerten aan de universiteit zullen de titel zo belachelijk vinden dat ze de ... Los van de prachtige Alliteratie, vroeg ik me echter af wat ik nou eigenlijk ...
'Ja, ik schrijf ze écht zelf!' Analyse van stijlmiddelen in de LINDA ...
14 juni 2013 ... Door: Milan van Vugt van Universiteit van Amsteram. Op Posted ... Zinsbouw; Drieslag; Hyperbool en understatement; Alliteratie; Beeldspraak, ...
RozemarijnOnline - over poezie - kenmerken poezie gedichten
Ten eerste Alliteratie ofwel beginrijm (herhaling van de eerste medeklinker van .... F. Stolk e.a. Afdeling Moderne letterkunde, Universiteit Utrecht (Utrecht, 1988).
Geoffrey Chaucer - Wikipedia
Het werd in 1952 ontdekt en bevindt zich nu in de Cambridge University Library. ... benadrukte lettergrepen in iedere versregel, verbonden met Alliteratie van de ...
Dante's Goddelijke Komedie - Onderwijs - Universiteit Leiden
De Universiteit Leiden is een internationaal geörienteerde universiteit met een ... ultieme dichtkunst door het gebruik van ritme, rijm, Alliteratie en assonantie.
Boeken over het begrip Alliteratie
Uren met Henk Broekhuis
Uren met Henk Broekhuis
Karel van het Reve, 2006
De hierboven beschreven malaise - de wil tot aanvaarden en het zich daar niet lekker bij voelen zonder dat je weet hoe dat komt - trad ook iedere keer op als een van mijn leermeesters in een tekst de Alliteratie prees. Ik was gaarne bereid  ...
Slogans en pay-offs
Slogans en pay-offs
Gert Buesink, 2010
Alliteratie OF BEGINRIJM We spreken van Alliteratie als de beginmedeklinkers of beginklinkers van twee of meer woorden binnen een uitdrukking of zin gelijk zijn. Dat is overduidelijk zo in 'Leentje leerde lotje lopen langs de lange ...
Spreken in het openbaar voor Dummies
Spreken in het openbaar voor Dummies
M. Kushner, 2009
Alliteratie. Alliteratie of stafrijm verwijst naar een zin(netje) waarvan de woorden met dezelfde klank beginnen. Een klassiek voorbeeld is het bericht van de Romeinse keizer Julius Caesar ...
Evolutie van de Google-zoekopdrachten


Blogs over het begrip
Alliteratie
Naamspelletje: Je Alliteratie Naam | Nimke's
Er zijn van die mensen die al hun kinderen namen geven met dezelfde voorletters, en die dus bijvoorbeeld J.J. Jenkins heten. Prachtig natuurlijk, en daarom ga jij vandaag ook je Alliteratienaam krijgen! Met de letter S, want dat slist zo lekker! Voornaam (kies de kleur van je sokken): Rood: Sarah Blauw: Sandra Geel: Sanne Wit:…
nimke.wordpress.com/2013/07/08/naamspelletje-je-alliteratie-naam/
Zon, zand en zee: alliteratie :
www.administratievecommunicatie.nl/2011/07/zon-zand-en-zee-alliteratie/
Zon, zand en zee: alliteratie | @Herman
Alliteratie is de herhaling van klanken aan het begin van woorden of lettergrepen (Wie weet waar Willem Wever woont?). Alliteratie suggereert dat er een verband tussen de woorden bestaat dat verder gaat dan de overeenkomst in klank. Noem het eerste woord, dan komen de volgende woorden als vanzelf: zon, zand en zee; seks, spanning en…
hchiemstra.wordpress.com/2011/03/11/zon-zand-en-zee-alliteratie/
Op het vuur: Zonnige zarzuela (leve de alliteratie!) | The Clumsy Chef
Jawohl, ik hou van Spanje. Het land dat ons het Alhambra, Ibiza en Penelope Cruz schonk. Ok, ook dokter Fuentes, de Costa Brava en de Inquisitie hebben we aan die Spanjolen te danken, maar laat ons het erop houden dat ze met Penelope Cruz écht veel goed maken. Héél veel... Maar ook hun keuken valt…
theclumsychef.wordpress.com/2008/08/25/op-het-vuur-zonnige-zarzuela-leve-de-alliteratie/
schrijfnu: Een nieuwe Wet (n.a.v. schrijfopdracht 280. Boordevol alliteratie!)
Wie Wil een Wereldwijde Wet ontwerpen Die Woekeraars in de top van 't bankwezen verbiedt Om Weg te komen met Waanzinnig grote bonussen Die eerlijk Werk wil Waarderen en beloont Een Wet Waar zelfverrijking Wordt verboden Een Wet die eerlijkheid moet Waarborgen Wij Wachten al zo lang, laat het ons Weten Wie, o Wie ontwerpt die Wet? Anneke.
schrijfnu.blogspot.com/2012/10/een-nieuwe-wet-nav-schrijfopdracht-280.html
Rob Declerck: Valentijn 2013: Alliteratie alom
Wolken wollig, zomers zwoel Guitige gedachten bijen bezig Samen slenterend, tergend traag Luie lippen zoenen zacht Vurig verlangen, lieve lust Onzedig ogenblik tussen tieners Handen houden vredig vast Zwerven, zwemmen, zoenen, zijn Open ogen krachtig kijkend Tijdloos tikken wijzers weg Kusje, knuffel, stevig samen Limonade, lippen, vlinders, Valentijn. (c) Rob Declerck, 14 februari 2013.
www.robdeclerck.be/2013/02/valentijn-2013-alliteratie-alom.html
Klote Kerst (nu ook met alliteratie :P) | Liefdesverdriet {ldvd}
Wordt morgen vervolgd... Tot dan, iedereen die nog wakker is vanwege de ldvd, heel veel sterkte en uiteindelijk een goede nachtrust gewenst! De dromer moet gaan slapen, morgen om 08:30 alweer zingen. Nog een liedje wat ik zowaar kan handelen momenteel (Tong) Sowieso heerlijk vaag album
www.ldvd.nl/klote-kerst-nu-ook-met-alliteratie-p
» Akelige Alliteratie Klotegedichten
klotegedichten.nl/akelige-alliteratie/
Krakatau — ritme, rijm en alliteratie – otto foelkel
Het rijm in een gedicht kun je vervangen door heel specifieke klankvolgordes- en verbanden. Ook deze techniek houdt het risico in, dat de dichter gaat forceren.
www.krakatau.nl/?p=13548
Presidentiële liefdesroman met bilaterale alliteratie: La Princesse (Diana?) et le Président (Giscard?) | The Sausage Machine
Over het lollen van de literatuur De Franse ex-president Valéry Giscard d'Estaing schrijft een boek: La Princesse et le Président (publicatiedatum 1 oktober 2009). En of hij en zijn uitgever weten hoe dat moet! Die titel alleen al met inprentende Alliteratie in vele talen: PRinses en PResident. Een Europese roman. Over een universeel thema in tijden van Globalistan. Ze…
janien.wordpress.com/2009/09/24/presidentiele-liefdesroman-met-bilaterale-alliteratie-la-princesse-diana-et-le-president-giscard/
123